Inleners opgelet: Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Arbeidsrecht

17 november 2014

Inleners opgelet: Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Stelt u zich eens voor: u werkt al jaren met dezelfde zelfstandige. Hij stuurt facturen, factureert btw en heeft een eigen kvk-nummer. Toch krijgt u in 2026 ineens vragen van de Belastingdienst over de aard van uw samenwerking. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Met de inwerkingtreding van de Wet Aanpassing Schijnconstructies (hierna: WAS) op 1 januari 2015 heeft de wetgever als doel om eerlijke concurrentie tussen bedrijven te bevorderen en een fatsoenlijke beloning voor werknemers te waarborgen. De WAS verhinderd daarom een aantal ongewenste constructies die veelal door (buitenlandse) uitzendbureaus, payrollingbedrijven of detacheerders in Nederland worden toegepast om de spelregels van ons arbeidsrecht en sociale wetgeving ter bescherming van werknemers te omzeilen. Daarin zullen de inleners en opdrachtgevers nog zwaarder aangepakt worden en mede verantwoordelijk worden geacht.

Deze wet geeft de Inspectie SZW meer bevoegdheden om te handhaven.

De wet treedt naar verwachting per 1 januari 2015 in werking. Benieuwd naar wat er gaat veranderen? Hieronder worden de hoofdpunten nader uitgelegd.

De loonstrook krijgt aanvullende voorschriften en eisen waaraan deze moet voldoen en zal deze op verzoek aan de toezichthouder moeten worden verstrekt;

De wet brengt met zich mee dat werkgevers voortaan alle onkostenvergoedingen op de loonstrook moeten opgeven. Daarbij dient de hoogte van deze onkostenvergoedingen worden vermeld. Dit wordt verplicht gesteld om te voorkomen dat werknemers minder dan het wettelijk minimum loon (hierna: WML) krijgen met diverse onbestemde onkostenvergoedingen die het loon aanvullen;

Het wordt verplicht om het gelijke deel aan het wettelijke minimumloon giraal uit te betalen. Hiermee kan de Inspectie SZW een betere controle houden over de naleving van het WML en het vaststellen van eventuele onderbetaling.

Kosten zoals huisvestingskosten, te verrekenen met 20% van het minimumloon, en ziektekostenpremie, te verrekenen met 10% van het minimumloon, mogen niet langer worden verrekend;

De gegevens van de inspectieonderzoeken en bevindingen zullen openbaar worden gemaakt om te voldoen aan de wens van transparantie in het verstrekken van overheidsinformatie over (onder)prestaties van bedrijven en instellingen. Hiermee hoopt Inspectie SZW de preventieve werking te versterken en zorgen voor een betere naleving van de wet;

Er wordt een civielrechtelijke ketenaansprakelijkheid ingevoerd die ervoor zorgt dat wanneer een werknemer het loon niet ontvangt en de werkgever onvindbaar of onbereikbaar is, de werknemer andere partijen in de keten aan kan spreken op betaling van het verschuldigde loon. Het is dan aan de opdrachtgever om aannemelijk te maken dat de onderbetaling hem niet verweten kan worden;

Ter verbetering van de cao-naleving en –handhaving zullen periodes waarin geen algemeen verbind verklarende (avv) cao geldt zoveel mogelijk worden voorkomen;

Onderdeel van de strijd tegen schijnconstructies is ook het wetsvoorstel de Beschikking Geen Loonheffing (BGL). Dit wetsvoorstel houdt in dat de opdrachtgevers medeverantwoordelijk worden voor het correcte gebruik van de BGL (voorheen de VAR). Dat wil zeggen dat de opdrachtgever zal moeten verifiëren of de omschrijving op de beschikking overeenkomt met de feiten en omstandigheden waaronder wordt gewerkt. Als de opdrachtgever aangeeft dat deze klopt maar er in de praktijk, bijvoorbeeld bij een controle, blijkt dat er toch sprake is van een schijnconstructie / verkapt dienstverband, dan is de opdrachtgever hiervoor medeverantwoordelijk.

Praktijkadvies

Als u als opdrachtgever regelmatig zaken doet met uitzendbureaus of payrolling bedrijven die gebruik maken van buitenlandse werknemers of zelf in het buitenland gevestigd zijn, zorg dan dat u deze bedrijven op naleving van de arbeidsrechtelijke regels en sociale verzekeringswetten streng heeft gecontroleerd. Ook is het van belang dat u op de juiste wijze contracteert met deze bedrijven en u zelf op de juiste wijze gekweten heeft van eventuele (keten)aansprakelijkheid.
U wilt bovendien niet als opdrachtgever negatief bekend komen te staan bij de publicatie van onregelmatigheden door de Inspectie van SZW. Ter voorkoming van de openbaarmaking van (nadelige) gegevens die voortvloeien uit inspectieonderzoeken is het ook raadzaam om per 1 januari 2015 toe te zien dat er inderdaad gebruik wordt gemaakt van de aangepaste loonstroken en de daarbij horende girale wijze van uitbetalen. Het is van belang om dit niet alleen door te voeren bij toekomstige maar ook bij bestaande contractuele relaties met uitzendbureaus en payrolling bedrijven.

Bij vragen over dit onderwerp kunt u contact met ons opnemen. Wij zijn telefonisch te bereiken op 020-3450152. Ook kunt u altijd uw vraag per een e-mail sturen naar hvercammen@thelegalcompany.nl

De afgelopen jaren stonden in het teken van de Wet VBAR, het wetsvoorstel dat een einde moest maken aan onduidelijkheid over de zzp’er. Het kabinet heeft delen van dat voorstel inmiddels geschrapt. Op het eerste gezicht is dat goed nieuws: minder regels, minder administratieve last. Maar in de praktijk blijven dezelfde toetsen overeind.

“De inhoud van de samenwerking is leidend, niet wat er op papier staat.”

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. En recente uitspraken van de Hoge Raad bevestigen dat rechters strikt toetsen of er sprake is van ondergeschiktheid en gezagsverhouding.

Voor uw praktijk betekent dit drie dingen. Een: leg de samenwerking duidelijk vast, met aandacht voor de inhoud. Twee: voorkom dat een zzp’er feitelijk werkt als werknemer. Drie: wees voorbereid op een controle, en weet hoe u de relatie kunt herzien als dat moet.

Heeft u vragen over uw concrete situatie? Wij sparren dagelijks met opdrachtgevers over hun zzp-relaties. Vraag een offerte op of bekijk onze Legal Safe abonnementen.