20 juni 2024

Immateriële schade onder de AVG? HvJ EU geeft handreiking

Stelt u zich eens voor: u werkt al jaren met dezelfde zelfstandige. Hij stuurt facturen, factureert btw en heeft een eigen kvk-nummer. Toch krijgt u in 2026 ineens vragen van de Belastingdienst over de aard van uw samenwerking. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Op 11 april 2024 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) verduidelijkt hoe immateriële schade onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) moet worden begroot.

Wat was hier aan de hand?

In dit arrest ging het om een advocaat die ontdekte dat een juridische databank zijn persoonsgegevens gebruikte voor direct marketing. Dit ondanks dat hij zijn toestemming had ingetrokken en bezwaar had gemaakt. Desondanks ontving hij nog steeds reclamebrieven. Na meerdere keren bezwaar te hebben gemaakt, schakelde de advocaat een deurwaarder in om zijn bezwaar kracht bij te zetten.

Uiteindelijk startte de advocaat een procedure in Duitsland voor de door hem geleden materiële en immateriële schadevergoeding. Hij stelde hierbij dat het verlies van controle over zijn persoonsgegevens voldoende grond is voor schadevergoeding. De rechter bevestigde dat een vergoeding op grond van artikel 82 AVG moest voldoen aan: 1) een inbreuk, 2) schade en 3) een causaal verband tussen de inbreuk en de schade.

 

Boete = niet hetzelfde als een schadevergoeding onder de AVG

Het HvJ EU heeft verduidelijkt dat een enkele schending van de AVG niet automatisch recht geeft op een schadevergoeding. Het zijn de verwerkingsverantwoordelijken die aansprakelijk zijn voor de inbreuken door hun personeel, en zij kunnen niet vrijgesteld worden als instructies niet goed zijn opgevolgd. Ook heeft het HvJ EU bevestigd dat de criteria voor boetes (artikel 83 AVG) niet gelden voor schadevergoedingen (artikel 82 AVG).

 

Hoe moeten nationale rechters een schadevergoeding dan onder de AVG begroten?

Dat moeten zij doen door de richtlijnen te volgen die in overeenstemming zijn met de AVG. Dit houdt in dat een eerlijke en passende schadevergoeding wordt begroot, zodat de daadwerkelijk geleden schade wordt gecompenseerd. Dus niet door een afschrikkend of bestraffende (hoge) schadevergoeding op te leggen, zoals dat bij boetes soms wel gebeurt. Uiteraard moeten de nationale rechters altijd rekening houden

Het HvJ EU benadrukt met dit arrest dat nationale rechters bij de begroting van de schadevergoeding slechts rekening moeten houden met de concreet door de betrokkene geleden schade.

Heeft u verdere vragen over het kunnen vorderen van een schadevergoeding onder de AVG? Of wilt u meer weten over andere beginselen uit de AVG? De ondernemingsjuristen van The Legal Company kunnen je daarbij helpen. Neem contact met ons op via info@thelegalcompany.nl of bel naar 020 345 0152.

Niets is zo veranderlijk als wet- en regelgeving. Graag wijzen wij u er op dat onze blogs mogelijk niet meer aansluiten op de huidige wet- en regelgeving en dus mogelijk verouderd zijn. Heeft u vragen of een probleem dat betrekking heeft op deze blog of wenst u rechtsbijstand, neem dan contact met ons op.

De afgelopen jaren stonden in het teken van de Wet VBAR, het wetsvoorstel dat een einde moest maken aan onduidelijkheid over de zzp’er. Het kabinet heeft delen van dat voorstel inmiddels geschrapt. Op het eerste gezicht is dat goed nieuws: minder regels, minder administratieve last. Maar in de praktijk blijven dezelfde toetsen overeind.

“De inhoud van de samenwerking is leidend, niet wat er op papier staat.”

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. En recente uitspraken van de Hoge Raad bevestigen dat rechters strikt toetsen of er sprake is van ondergeschiktheid en gezagsverhouding.

Voor uw praktijk betekent dit drie dingen. Een: leg de samenwerking duidelijk vast, met aandacht voor de inhoud. Twee: voorkom dat een zzp’er feitelijk werkt als werknemer. Drie: wees voorbereid op een controle, en weet hoe u de relatie kunt herzien als dat moet.

Heeft u vragen over uw concrete situatie? Wij sparren dagelijks met opdrachtgevers over hun zzp-relaties. Vraag een offerte op of bekijk onze Legal Safe abonnementen.

mr. Hella Vercammen
mr. Puck de Jong
mr. Bente Brouwer
mr. Niels Terlouw

Verder lezen