3 april 2025

Aandelen koopovereenkomst nietig verklaard: de gevolgen van een foutieve boekhouding

Stelt u zich eens voor: u werkt al jaren met dezelfde zelfstandige. Hij stuurt facturen, factureert btw en heeft een eigen kvk-nummer. Toch krijgt u in 2026 ineens vragen van de Belastingdienst over de aard van uw samenwerking. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Een recente uitspraak van de Rechtbank Gelderland toont aan hoe een fout in de financiële administratie vergaande gevolgen kan hebben. In deze zaak werd een aandelen koopovereenkomst nietig verklaard, omdat de transactie in strijd was met de statuten van de vennootschap. De oorzaak? Een verkeerde inschatting van het eigen vermogen door de accountant. Wat speelde er precies en wat kunt u als ondernemer hiervan leren?

Achtergrond van het geschil

De zaak draaide om twee compagnons die in 2006 samen een vennootschap oprichtten voor de exploitatie van de titels van verschillende lokale kranten. Toen één van hen zich na ruim tien jaar wilde terugtrekken, werd een mondelinge overeenkomst gesloten om zijn certificaten in het kapitaal van de vennootschap te laten inkopen door de vennootschap voor € 300.000. De betalingen zouden plaatsvinden in vijf jaarlijkse termijnen van € 60.000.

In april 2019 stokte de betalingen, waardoor nog € 245.000 openstond. De verkopende compagnon startte daarop een procedure om betaling af te dwingen. De koper betwistte echter de geldigheid van de overeenkomst en stelde dat de inkoop van de certificaten in strijd was met de statuten van de vennootschap. Het eigen vermogen zou door de transactie negatief worden, waardoor de overeenkomst nietig moest worden verklaard.

Wat speelde er?

Uit onderzoek bleek dat de accountant een cruciale fout had gemaakt bij het beoordelen van de financiële positie van de vennootschap. Eind 2017 werd verondersteld dat het eigen vermogen ongeveer € 300.000 bedroeg, maar een latere controle door een nieuwe accountant toonde aan dat het werkelijke vermogen aanzienlijk lager was en mogelijk zelfs negatief.

De oorspronkelijke accountant had slechts een beperkte balanstest en uitkeringstest uitgevoerd en daarmee de werkelijke financiële situatie van de vennootschap onjuist weergegeven. Bovendien kwam tijdens de rechtszaak naar voren dat de administratie van de vennootschap niet zorgvuldig werd bijgehouden. Dit had niet alleen invloed op de bepaling van de koopprijs, maar ook op de rechtmatigheid van de transactie.

Oordeel rechtbank

De rechtbank oordeelde op basis van artikel 2:207a BW dat de inkoop van de certificaten door de vennootschap nietig was, omdat deze overeenkomst in strijd was met de statuten. In de statuten stond dat een vennootschap geen eigen aandelen mag inkopen als daardoor het eigen vermogen onder een bepaalde grens zakt. Omdat dit hier het geval was, concludeerde de rechtbank dat de certificaten nooit rechtsgeldig waren overgedragen en dat de verkoper nog steeds certificaathouder was. Als gevolg daarvan moest de verkoper de reeds ontvangen € 55.000 terugbetalen aan de vennootschap en tevens proceskosten van circa € 15.000 bijbetalen.

Les voor ondernemers

Deze uitspraak laat zien hoe belangrijk het is dat u als ondernemer alert moet zijn op de financiële positie van uw bedrijf voordat u belangrijke transacties aangaat en dat deze transacties goed worden afgestemd op de statuten en de wettelijke vereisten. Hierbij is het van belang om te allen tijde een correcte financiële administratie bij te houden. Een verkeerde inschatting of een fout in de boekhouding kan namelijk eenvoudig grote juridische en financiële gevolgen met zich meebrengen.

Om dit soort situaties te voorkomen, is het verstandig om:

  • Een grondige financiële analyse te laten uitvoeren voordat u een belangrijke transactie aangaat.
  • Een deskundige accountant in te schakelen die de financiële van uw onderneming situatie nauwkeurig beoordeelt.
  • De statuten en wettelijke vereisten goed te controleren bij het opstellen van een overeenkomst.
  • Een deskundige jurist in te schakelen door wie uw koopovereenkomst laat opstellen.

Heeft u vragen of twijfelt u over een zakelijke transactie? Wij staan voor u klaar om juridisch advies te geven en ervoor te zorgen dat uw overeenkomsten waterdicht zijn. Neem gerust contact op met de juristen van The Legal Company via info@thelegalcompany.nl of bel naar 020 345 0152.

De afgelopen jaren stonden in het teken van de Wet VBAR, het wetsvoorstel dat een einde moest maken aan onduidelijkheid over de zzp’er. Het kabinet heeft delen van dat voorstel inmiddels geschrapt. Op het eerste gezicht is dat goed nieuws: minder regels, minder administratieve last. Maar in de praktijk blijven dezelfde toetsen overeind.

“De inhoud van de samenwerking is leidend, niet wat er op papier staat.”

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. En recente uitspraken van de Hoge Raad bevestigen dat rechters strikt toetsen of er sprake is van ondergeschiktheid en gezagsverhouding.

Voor uw praktijk betekent dit drie dingen. Een: leg de samenwerking duidelijk vast, met aandacht voor de inhoud. Twee: voorkom dat een zzp’er feitelijk werkt als werknemer. Drie: wees voorbereid op een controle, en weet hoe u de relatie kunt herzien als dat moet.

Heeft u vragen over uw concrete situatie? Wij sparren dagelijks met opdrachtgevers over hun zzp-relaties. Vraag een offerte op of bekijk onze Legal Safe abonnementen.

mr. Hella Vercammen
mr. Puck de Jong
mr. Bente Brouwer
mr. Niels Terlouw

Verder lezen