Voor wie zijn de DNR en AVOB bedoeld?
De DNR en AVOB zijn ontwikkeld voor adviseurs in de bouw op het gebied van ontwerp, advies en management. Denk aan architecten en interieurarchitecten, constructeurs en ingenieurs, installatieadviseurs en bouwfysici, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten. Maar ook projectmanagers, bouwproductontwikkelaars en industriële vormgevers.
Veel adviseurs in de bouw werken al jarenlang met de DNR2011 (De Nieuwe Regeling). Na veertien jaar is deze regeling eind 2025 vernieuwd tot de DNR2025. Tegelijkertijd is een alternatief ontwikkeld: de AVOB (Algemene Voorwaarden Ontwerpdiensten Bouw). Daardoor moet u als ondernemer een bewuste keuze maken. Die keuze bepaalt hoe u samenwerkt en hoe het zit met aansprakelijkheid, termijnen, verzekering, intellectueel eigendom en beëindiging van de opdracht.
Maar wat zijn nu precies de verschillen tussen deze twee sets, en welke kunt u het beste gebruiken voor uw onderneming? In deze blog zet ik dat voor u uiteen.
Wat is er nieuw in de DNR2025?
De DNR2025 sluit beter aan op de huidige praktijk. Thema’s als cybersecurity, AI en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zijn explicieter verwerkt. Ook is de tekst toegankelijker gemaakt.
Belangrijke wijzigingen ten opzichte van de DNR2011 zijn:
Duidelijkere aanwijzing van de contractspartij
De DNR 2025 maakt duidelijker dat in beginsel de rechtspersoon die de overeenkomst sluit verantwoordelijk en aansprakelijk is, en niet automatisch de individuele adviseur.
Anders geformuleerde waarschuwingsplicht
De adviseur moet niet alleen waarschuwen voor klaarblijkelijke fouten, maar ook voor fouten die hij heeft opgemerkt of redelijkerwijs had moeten opmerken.
Nieuwe regels over constructieve veiligheid en kwaliteitsborging
Er zijn aparte bepalingen opgenomen over het bewaken en coördineren van constructieve veiligheid en over de rol en verantwoordelijkheid van de kwaliteitsborger.
Aansprakelijkheid anders omschreven
De expliciete beperking tot “directe schade” is vervallen. De adviseur is nu aansprakelijk voor schade die hem, gelet op de aard van de tekortkoming en de omstandigheden, redelijkerwijs kan worden toegerekend. Daarnaast is de lijst met uitgesloten schadeposten uitgebreid, waaronder vertragingsschade.
Exoneratie blijft gelijk
De maximale beperking van aansprakelijkheid is inhoudelijk niet gewijzigd ten opzichte van de DNR2011.
Eén uniforme vervaltermijn
De verschillende vervaltermijnen uit de DNR2011 zijn vervangen door één termijn: een rechtsvordering van een professionele opdrachtgever vervalt vijf jaar na voltooiing of beëindiging van de opdracht.
Wat is de AVOB?
De AVOB is ontwikkeld als alternatief voor de DNR. De AVOB is nadrukkelijk geschreven als professionele opdrachtgevers uw wederpartijen zijn. De voorwaarden sluiten beter aan op aanbestedingen en offerteprocedures, leggen meer nadruk op planning, budget, verzekering en bescherming tegen derdenclaims en bieden ruimte om aansprakelijkheid per opdracht aan te passen aan het risicoprofiel. Verder is de regeling voor tussentijdse beëindiging vereenvoudigd, zijn de gebruiksrechten van de opdrachtgever op het advies verruimd, is gefaseerde opdrachtverlening niet opgenomen en zijn bepalingen over detachering geschrapt.
Wat zijn de belangrijkste verschillen?
Voor ondernemers zijn dit de belangrijkste punten:
1. Aansprakelijkheid onder de AVOB potentieel zwaarder
De DNR beperkt aansprakelijkheid tot schade die in redelijkheid aan de adviseur kan worden toegerekend. De AVOB spreekt over schade die rechtstreeks voortvloeit uit de tekortkoming van de adviseur. Dat lijkt een nuance, maar in de praktijk kan onder de AVOB eerder discussie ontstaan over welke schade voor rekening van de adviseur komt.
2. Hoogte van de aansprakelijkheidsbeperking (exoneratie)
Onder de DNR bestaat ruimte voor een beperktere exoneratie. De AVOB kiest alleen voor de zwaardere variant: aansprakelijkheid tot driemaal de advieskosten, met een maximum van € 2,5 miljoen. Daardoor kan de aansprakelijkheid onder de AVOB financieel zwaarder uitpakken.
3. Langere vervaltermijn onder de AVOB
Waar onder de DNR kortere vervaltermijnen golden, hanteert de AVOB een uniforme termijn van vijf jaar. Het aansprakelijkheidsrisico blijft daardoor langer openstaan.
4. Strengere verplichtingen voor de adviseur
De AVOB is inhoudelijk op onderdelen strenger. Zo zijn termijnen onder de DNR in beginsel niet fataal, terwijl zij onder de AVOB juist wel fataal zijn. Hierdoor leidt overschrijding sneller tot tekortkoming of verzuim.
5. Verzekeringsplicht verschilt in omvang
De DNR koppelt de beroepsaansprakelijkheidsverzekering aan een gepubliceerde raampolis. De AVOB spreekt over een passende en gebruikelijke verzekering en kan ook andere verzekeringen raken, zoals bedrijfsaansprakelijkheid en schade aan bedrijfsinventaris. Wie met de AVOB werkt, moet dus goed toetsen of het verzekeringspakket hierop wel goed aansluit!
6. Gebruik van IE-rechten en beëindiging
De AVOB laat de intellectuele eigendomsrechten bij de adviseur, maar geeft de opdrachtgever een ruimer gebruiksrecht. Bij tussentijdse beëindiging kan de opdrachtgever onder voorwaarden met het advies verder, mits aan de betalingsverplichtingen is voldaan.
Welke voorwaarden zijn voor u het beste?
Dat hangt af van uw praktijk, onderneming en opdrachtgevers.
De DNR2025 ligt meer voor de hand als u:
- werkt in de reguliere bouwadviespraktijk;
- een breed geaccepteerde marktstandaard wilt gebruiken;
- ook met particuliere opdrachtgevers werkt;
- belang heeft bij een meer afgebakend en verzekerbaar aansprakelijkheidsregime;
- niet onnodig zwaardere verplichtingen wilt accepteren.
De AVOB is eerder passend als u:
- vooral werkt voor professionele opdrachtgevers;
- regelmatig contracteert in aanbestedingen of formele inkooptrajecten;
- te maken heeft met opdrachtgevers die meer zekerheid en sturing verlangen;
- bereid bent per opdracht scherper te onderhandelen over aansprakelijkheid, termijnen en verzekering.
De juiste keuze vraagt om maatwerk
Er is geen één set algemene voorwaarden die voor iedere ondernemer de beste keuze is. Welke voorwaarden passend zijn, hangt af van uw onderneming, uw opdrachtgever, uw risicoprofiel en uw verzekeringspositie. Let daarbij vooral op een passende aansprakelijkheidsregeling, de verzekerbaarheid van risico’s, de positie van de opdrachtgever en de gebruiksrechten en beëindigingsbepalingen die aansluiten bij de opdracht. Laat u daarin ook adviseren door een gespecialiseerde jurist.
Wijkt u af van de DNR2025 of AVOB, dan moeten die afwijkingen duidelijk en zorgvuldig in de overeenkomst worden vastgelegd, zodat vooraf helder is waar partijen aan toe zijn en discussies tijdens de uitvoering zoveel mogelijk worden voorkomen.
Let er daarbij op dat u niet alleen bij nieuwe contracten de juiste voorwaarden hanteert, maar ook bij lopende contracten moet nagaan of actualisering van de algemene voorwaarden nodig is. Communiceer dergelijke wijzigingen altijd tijdig aan uw opdrachtgevers!
Heeft u hulp nodig met het kiezen of opstellen van de juiste algemene voorwaarden? De ondernemingsjuristen van The Legal Company denken graag met u mee over de juridische mogelijkheden en risico’s. Neem gerust contact op via info@thelegalcompany.nl of bel 020-3450152.
