Een ongeluk op de werkvloer zit in een klein hoekje, het is iets wat elke werkgever het liefst voorkomt. Maar zodra het is voorgevallen, rijst de vraag: wanneer bent u als werkgever aansprakelijk voor de schade? Op grond van artikel 7:658 BW bent u verplicht om alle maatregelen te treffen die redelijkerwijs noodzakelijk zijn om te voorkomen dat medewerkers schade lijden tijdens hun werkzaamheden. Dit geldt voor zowel lichamelijke als psychische schade, bijvoorbeeld door ongevallen of werkgerelateerde stress. De zorgplicht strekt zich uit tot alle medewerkers: vaste krachten, uitzendkrachten en ingeleend personeel.
Komt het tot een ongeluk, dan moet de medewerker aantonen dat hij schade heeft geleden tijdens het werk. Vervolgens ligt de bewijslast bij de werkgever. U zult moeten aantonen dat u aan de zorgplicht heeft voldaan, of dat de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de medewerker.
De verplichtingen
Het voldoen aan de zorgplicht betekent dat u een veilige en gezonde werkomgeving moet creëren. Dit doet u onder meer door duidelijke veiligheidsprotocollen op te stellen en te controleren of medewerkers zich eraan houden, machines goed te onderhouden en de juiste beschermende kleding te bieden, en te zorgen voor ergonomische werkplekken. Ook het stimuleren van een cultuur waarin pesten en ongewenst gedrag niet worden getolereerd is van groot belang.
Daarnaast is het opstellen van een Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) wettelijk verplicht voor alle bedrijven met minstens één medewerker. In een RI&E brengt u alle mogelijke arbeidsrisico’s in kaart en stelt u een concreet plan op om deze risico’s te voorkomen. Medewerkers moeten goed worden geïnstrueerd over veilig werken, bijvoorbeeld over het gebruik van (gevaarlijke) machines. Ook moeten de te volgen procedures bekend zijn in geval van een noodsituatie. De rechtspraak is streng: u moet kunnen aantonen op welke datum en aan wie u instructies heeft gegeven. Goede documentatie van deze momenten is dus uiterst belangrijk!
De zorgplicht van een werkgever omvat niet alleen fysieke veiligheid, maar ook het mentale welzijn van medewerkers. Een werkgever kan aansprakelijk worden gesteld als een medewerker door werkstress een burn-out ontwikkelt, mits een aantoonbaar causaal verband bestaat. De zorgplicht blijft ook bij thuiswerken van toepassing; zorg daarom voor een ergonomische werkplek. Voor medewerkers die tijdelijk in het buitenland aan het werk zijn, blijft de zorgplicht eveneens gelden, bijvoorbeeld door het afsluiten van de juiste verzekeringen door de werkgever.
De gevolgen
Als een medewerker schade lijdt en de werkgever kan niet aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan, dan is de aansprakelijkheid voor de schade snel vastgesteld. Het is dus van groot belang dat werkgevers de zorgplicht serieus nemen en goed vastleggen wanneer welke maatregelen zijn genomen.
Het negeren van de zorgplicht kan namelijk ernstige consequenties hebben, en leiden tot hoge financiële claims die zowel de opgelopen schade als eventuele toekomstige schade van de medewerker omvatten. Daarnaast kan de Arbeidsinspectie boetes opleggen, bijvoorbeeld bij het niet melden van een bedrijfsongeval. In uiterste gevallen kan een werkgever zelfs strafrechtelijk worden vervolgd. De zorgplicht is dus geen vrijblijvende aanbeveling, maar een wettelijke verplichting.
Tot slot
Als werkgever doet u er dus goed aan uw zorgplicht serieus te nemen. Door actief te investeren in een veilige en gezonde werkomgeving beschermt u niet alleen uw medewerkers, maar ook uw organisatie tegen forse aansprakelijkheidsrisico’s. Wilt u weten welke maatregelen u kunt nemen om niet alleen ongelukken te voorkomen, maar ook om juridische aansprakelijkheid te beperken of uit te sluiten? De ondernemingsjuristen van The Legal Company helpen u graag. Neem direct contact op door te mailen naar info@thelegalcompany.nl of te bellen naar 020-345 0152.
