15 oktober 2026

Van thuis naar kantoor: de juridische spelregels rondom thuiswerken

Stelt u zich eens voor: u werkt al jaren met dezelfde zelfstandige. Hij stuurt facturen, factureert btw en heeft een eigen kvk-nummer. Toch krijgt u in 2026 ineens vragen van de Belastingdienst over de aard van uw samenwerking. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Thuiswerkbeleid aanscherpen klinkt als een managementbeslissing, maar blijkt in de praktijk toch niet zo makkelijk. Dat blijkt wel uit de procedure die Booking.com voert tegen zijn ondernemingsraad (hierna: OR), en uit een recente uitspraak over werken vanuit het buitenland.[1] Beide zaken laten zien dat werkgevers die het aantal thuiswerkdagen willen terugbrengen, tegen de nodige hobbels aanlopen.

Booking.com volgt de regels, en toch is niets zeker

Booking.com wil dat de 7000 medewerkers van het Amsterdamse hoofdkantoor minimaal twee dagen op kantoor werken. De OR stemde niet in, en daarom ligt de kwestie nu bij de kantonrechter, waar Booking.com vervangende toestemming heeft gevraagd. De twee kantoordagen zijn al sinds 2022 een aanbeveling, maar een deel van het personeel negeert dat advies al jaren. Belangrijk is dat een arbeidsvoorwaarde niet alleen op papier ontstaat, maar juist dat de feitelijke praktijk doorslaggevend is. Dit kan zelfs leiden tot een succesvol beroep op een verworven recht. En dat is nu precies waar veel werkgevers tegenaan lopen.

Bij laptopfabrikant Asus[2] en machinebouwer Caterpillar[3] oordeelde de rechter al dat het aantal thuiswerkdagen niet mocht worden teruggebracht zonder de OR te raadplegen. Een thuiswerkregeling kwalificeert namelijk als een regeling op het gebied van arbeidsomstandigheden, en wijziging daarvan vereist op grond van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) instemming van de OR.

Kleinere organisatie, zelfde valkuil

Bij kleinere organisaties die geen OR hebben maar wel een personeelsvertegenwoordiging (PVT), zal toestemming moeten worden gevraagd aan de PVT. Is er ook geen PVT, dan is individuele instemming van de werknemer nodig, of moet de wijziging eenzijdig worden opgelegd op basis van een eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst. Maar een geslaagd beroep daarop is nog niet zo makkelijk. De rechter zal toetsen of het belang van de werkgever bij de wijziging zwaarder weegt dan het belang van de werknemer.

Jarenlang dogen kan leiden tot een verworven recht

De rechter boog zich recent over zo’n individuele kwestie[4]. In 2020 werd een werknemer toegestaan zijn werkzaamheden ook vanuit Ecuador uit te voeren. Door de coronapandemie bleef hij daar langer dan gepland, en vanaf 2022 werkte hij voornamelijk vanuit Ecuador. De werkgever voerde vervolgens in 2023 een workations-beleid in. Eind 2024 kreeg de werknemer te horen dat het werken vanuit Ecuador niet langer de bedoeling was, moest worden afgebouwd en dat hij aan het workations-beleid moest gaan voldoen.

De werknemer stapte hiervoor naar de rechter en kreeg gelijk. Het thuiswerken vanuit Ecuador was onderdeel geworden van zijn arbeidsvoorwaarden, nu dit jarenlang had voortgeduurd. Eenzijdige wijziging van die arbeidsvoorwaarde is alleen mogelijk als het belang van de werkgever zwaarder weegt dan dat van de werknemer, en daarvan was naar het oordeel van de rechter geen sprake. De werknemer mag dus vanuit Ecuador blijven werken.

Heeft uw organisatie geen vast thuiswerkbeleid, maar werken werknemers al langere tijd vanuit huis, dan kan dit, ook als het niet in de arbeidsovereenkomst staat, een verworven recht zijn geworden. Zo’n recht kunt u niet zonder meer terugdraaien.

______________________________________________________________________

[1] Rechtbank Midden-Nederland 28 november 2025,            ECLI:NL:RBMNE:2025:6719

[2] Rechtbank Amsterdam 3 juni 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:3782

[3] Rechtbank Oost-Brabant 15 september 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:5758

[4] Rechtbank Midden-Nederland 28 november 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:6719

Hulp nodig bij uw thuiswerkbeleid?

Begin bij het in kaart brengen van wat er feitelijk al jarenlang gebeurt. Wie werkt hoeveel dagen thuis, is dat ooit vastgelegd en gehandhaafd, en is er een reëel risico dat dit inmiddels een verworven recht is geworden?

Wij helpen u graag bij het opstellen van een thuiswerkregeling of wijzigingsbeding die bestand is tegen tegenspraak. Daarbij onderbouwen wij het zwaarwichtig belang concreet, want algemene stellingen over teambuilding of productiviteit zijn niet altijd genoeg. Waar nodig begeleiden wij ook het gesprek met werknemers zelf, zodat een wijziging zo zorgvuldig mogelijk wordt doorgevoerd.

Neem gerust contact met ons op via info@thelegalcompany.nl of bel naar 020-3450152.

Blog van onze arbeidsrecht expert mr. Celine Sup.

De afgelopen jaren stonden in het teken van de Wet VBAR, het wetsvoorstel dat een einde moest maken aan onduidelijkheid over de zzp’er. Het kabinet heeft delen van dat voorstel inmiddels geschrapt. Op het eerste gezicht is dat goed nieuws: minder regels, minder administratieve last. Maar in de praktijk blijven dezelfde toetsen overeind.

“De inhoud van de samenwerking is leidend, niet wat er op papier staat.”

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. En recente uitspraken van de Hoge Raad bevestigen dat rechters strikt toetsen of er sprake is van ondergeschiktheid en gezagsverhouding.

Voor uw praktijk betekent dit drie dingen. Een: leg de samenwerking duidelijk vast, met aandacht voor de inhoud. Twee: voorkom dat een zzp’er feitelijk werkt als werknemer. Drie: wees voorbereid op een controle, en weet hoe u de relatie kunt herzien als dat moet.

Heeft u vragen over uw concrete situatie? Wij sparren dagelijks met opdrachtgevers over hun zzp-relaties. Vraag een offerte op of bekijk onze Legal Safe abonnementen.

mr. Hella Vercammen
mr. Puck de Jong
mr. Bente Brouwer
mr. Niels Terlouw

Verder lezen