Een monteur vond dat hij recht had op het hogere loon van het bedrijf waar hij lange tijd werkte. De kantonrechter oordeelde dat zijn eigen werkgever de leiding hield en wees die eis af. Een uitspraak die voor veel MKB-bedrijven die personeel uitlenen of inlenen extra actueel is nu de toelatingsplicht onder de WTTA eraan komt.
Wat was er aan de hand?
Een monteur was van juli 2022 tot augustus 2024 in dienst bij een onderneming die zich bezighoudt met het repareren en onderhouden van treinen, trams en metro’s. De CAO Technisch Installatiebedrijf was van toepassing op zijn arbeidsovereenkomst. Gedurende zijn dienstverband werd hij voor een groot aantal dagen ingezet bij een ander bedrijf, dat in opdracht van de NS grootschalig treinonderhoud verrichtte en voor die klus behoefte had aan extra monteurs. Hij werd daarnaast ook op verschillende andere projecten van zijn eigen werkgever ingezet. Toen het dienstverband eindigde, stelde de monteur zich op het standpunt dat hij al die tijd te weinig loon had ontvangen, en legde hij die kwestie voor aan de kantonrechter.
Waar draaide het conflict om?
De hoofdeis was gebaseerd op de WAADI (Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs). Volgens hem was hij door zijn werkgever “ter beschikking gesteld” aan het andere bedrijf en had hij daarom recht op ten minste dezelfde arbeidsvoorwaarden als de vaste werknemers daar, in dit geval het hogere loon onder de cao Metalektro. Artikel 8 lid 1 WAADI bepaalt immers dat de ter beschikking gestelde arbeidskracht recht heeft op ten minste dezelfde beloning als werknemers in gelijke of gelijkwaardige functies in dienst van de onderneming waar de terbeschikkingstelling plaatsvindt. De monteur eiste op die grond ruim € 9.500,- bruto aan loonverschil, plus wettelijke verhoging, rente en incassokosten. Daarnaast vorderde hij een bedrag van ruim € 5.000,- bruto aan niet betaalde reisuren, voor het geval de WAADI niet van toepassing zou zijn.
Het wettelijke criterium: wie oefent leiding en toezicht uit?
De WAADI definieert “ter beschikking stellen van arbeidskrachten” als het tegen vergoeding ter beschikking stellen van arbeidskrachten aan een ander, voor het onder diens toezicht en leiding verrichten van arbeid, anders dan krachtens een met die ander gesloten arbeidsovereenkomst. Dat criterium is dus de kern: alleen als de feitelijke leiding en het toezicht bij de inlener liggen, is sprake van terbeschikkingstelling in de zin van de wet, met als gevolg dat de werknemer aanspraak kan maken op de arbeidsvoorwaarden van de inlener. Ligt de leiding nog bij de formele werkgever, dan is eerder sprake van (onder)aanneming van werk, en is de WAADI niet van toepassing.
Deze maatstaf is ook door de Hoge Raad uitgewerkt in het kader van de Uitzendrichtlijn: beslissend is of de werknemer gedurende een bepaalde tijd voor en onder leiding van de uitlener presteert, en vervolgens door de uitlener ter beschikking wordt gesteld van een inlenende onderneming om daar onder toezicht en leiding van die inlener te werken.[1] Het gaat daarbij niet om een papieren kwalificatie, maar om de feitelijke situatie: wie bepaalt het rooster, wie regelt verlof en ziekte, wie geeft instructies, en van wie komen kleding en gereedschap.
Wat besliste de kantonrechter in deze zaak?
De kantonrechter van de Rechtbank Gelderland wees de hoofdeis af, omdat niet was voldaan aan het criterium van leiding en toezicht bij het inlenende bedrijf. Feitelijk was volgens de rechter sprake van onderaanneming: de eigen werkgever leverde monteurs voor een specifieke opdracht, maar bleef de materiële werkgever. Daarvoor waren de volgende omstandigheden bepalend:
De monteur gaf zijn verlof en ziekte door aan zijn eigen werkgever en ontving ook het rooster van die werkgever. Dat hij, omdat hij zo lang bij één opdrachtgever werkte, verlof en ziekte ook daar meldde, maakte volgens de rechter niet dat hij daartoe verplicht was. Verder werd hij ook op andere projecten van zijn eigen werkgever ingezet, wat bevestigde dat de planning van zijn inzet bij de werkgever lag. Daarnaast droeg hij kleding van zijn werkgever, gebruikte basisgereedschap van die werkgever en reed in een door de werkgever verstrekte bedrijfsauto. Dat hij mogelijk ter plekke instructies kreeg en specifiek gereedschap van het andere bedrijf gebruikte, deed daar onvoldoende aan af om tot een ander oordeel te komen.
Omdat de hoofdeis strandde op dit punt, kwam de reserve-eis over de reisuren in beeld. Omdat die eis pas kort voor de zitting was ingediend, is de procedure op dat punt aangehouden zodat de werkgever eerst schriftelijk mag reageren.
Relevantie voor de WTTA: waarom dit nú extra belangrijk is
In de praktijk blijkt dat veel bedrijven zelf niet goed weten of zij nu wel of niet aan terbeschikkingstelling van arbeidskrachten doen. Die onzekerheid is precies waar het in deze uitspraak om draait: of sprake is van terbeschikkingstelling hangt af van de feitelijke leiding en toezicht, en niet van hoe partijen de samenwerking noemen.
Die kwalificatie is onder de WTTA niet alleen een loonrechtelijke vraag, maar ook een vergunningsrechtelijke: alleen wie daadwerkelijk arbeidskrachten ter beschikking stelt, moet zich aanmelden voor de overgangsregeling en vervolgens toelating of eventueel ontheffing aanvragen. Wie zich ten onrechte aanmeldt, belast zichzelf onnodig met administratieve en financiële verplichtingen. Wie zich ten onrechte niet aanmeldt omdat de samenwerking als onderaanneming werd gezien, loopt het risico dat een rechter achteraf alsnog terbeschikkingstelling vaststelt, met de handhavingsrisico’s van een ontbrekende toelating als gevolg. Precies daarom is de leiding-en-toezichttoets zo belangrijk.
Niet iedere situatie is even duidelijk. Bij gemengde constructies, langdurige projectinzet of wisselende instructiebevoegdheid kan de uitkomst anders uitvallen, terwijl een verkeerde kwalificatie door de toelatingsplicht onder de WTTA nu extra risico’s met zich meebrengt. Met de deadline voor de overgangsregeling in zicht, is het verstandig om bij twijfel het zekere voor het onzekere te kiezen en uw samenwerkingsvorm tijdig door ons te laten controleren.
Wilt u zich verdiepen in wat de WTTA precies inhoudt, de toelatingsplicht en de overgangsregeling, dan verwijzen we u graag naar onze eerdere blog over dit onderwerp voor een opfrisser.
Neem gerust contact op via info@thelegalcompany.nl of 020-3450152.
[1] HR 20 mei 2025, ECLI:NL:HR:2022:751
Blog van onze ondernemingsjurist mr. Bente Brouwer.