Deze blog is bedoeld voor ondernemers die samen met anderen aandelen houden in een BV en daarin ook actief zijn als bestuurder of directeur. U bent dus niet alleen investeerder, maar ook meewerkende vennoot. Die combinatie van rollen is in het MKB heel gebruikelijk, maar zij schept ook specifieke risico’s die in een gewone aandeelhoudersovereenkomst vaak niet goed zijn afgedekt.
Dus stel u zich voor: u runt samen met één of twee andere ondernemers een BV. U bent niet alleen aandeelhouder, maar ook meewerkend bestuurder. U heeft een aandeelhoudersovereenkomst, want dat leek verstandig. Maar op een dag loopt de samenwerking spaak, wordt u ontslagen als bestuurder en ontdekt u dat u ook uw aandelen moet overdragen — voor een prijs van nul euro. Dit is geen denkbeeldig scenario. Het is precies wat er speelde in twee recente rechtbankzaken die laten zien hoe groot de gevolgen kunnen zijn als een aandeelhoudersovereenkomst niet goed is uitgewerkt.
In deze blog bespreek ik daarom de belangrijkste lessen uit die zaken, vertaald naar concrete adviezen voor ondernemers die als aandeelhouder én bestuurder samenwerken in een BV. Want juist daar wordt het ingewikkeld — en risicovol — voor u als ondernemer.
Wat is het verschil tussen een good leaver en een bad leaver?
Voordat we de lessen uit de rechtspraak bespreken, even kort de twee kernbegrippen uitgelegd.
Een good leaver is iemand die de BV verlaat om een reden die buiten zijn schuld ligt: ziekte, overlijden, arbeidsongeschiktheid of een vertrek waarover iedereen het eens is. Een good leaver krijgt in de regel een faire prijs voor zijn aandelen, doorgaans de marktwaarde.
Een bad leaver is iemand die vertrekt onder omstandigheden die worden gezien als wangedrag of contractbreuk: hij heeft de spelregels geschonden, vertrekt tegen de wil van de anderen in, of — en dit is het gevaarlijke — hij wordt door zijn medeaandeelhouders ontslagen als bestuurder en kwalificeert daarmee automatisch als bad leaver. Een bad leaver moet zijn aandelen overdragen, vaak voor een fractie van de werkelijke waarde of zelfs voor de nominale waarde — soms slechts een paar honderd euro in plaats van tonnen.
Les 1: Ontslag als bestuurder activeert automatisch de bad leaver-status
In een uitspraak van Rechtbank Den Haag van december 2025 stond een minderheidsaandeelhouder centraal die tegelijkertijd bestuurder was van de BV. De meerderheidsaandeelhouder besloot haar te ontslaan als statutair directeur via de aandeelhoudersvergadering. Gevolg: de aandeelhoudersovereenkomst activeerde automatisch de aanbiedingsplicht voor haar aandelen onder de bad leaver-bepaling.
Het verraderlijke van deze situatie is dat een meerderheidsaandeelhouder met een simpele vergaderingsbeslissing tegelijkertijd twee gevolgen in gang kan zetten: het ontslag van de bestuurder én het verlies van diens aandelen. Dat mechanisme geeft de meerderheid een enorme machtspositie ten opzichte van de minderheid. In dit geval werden de aandelen gewaardeerd op nihil — terwijl de betrokkene er in totaal EUR 408.333 voor had betaald.
Praktische tips bij ontslag en de leaver-status:
- Regel in de aandeelhoudersovereenkomst dat ontslag als bestuurder niet automatisch een bad leaver-situatie oplevert; maak een duidelijk onderscheid tussen vennootschapsrechtelijk ontslag en contractuele gevolgen voor de aandelen.
- Leg vast welke specifieke omstandigheden wél een bad leaver-kwalificatie rechtvaardigen (denk aan fraude, schending van concurrentiebedingen of verduistering), zodat een ontslag wegens bedrijfseconomische redenen of een gewoon meningsverschil andere gevolgen heeft.
- Neem een geschillenregeling op: de omstandigheid dat de meerderheid altijd kan ontslaan, maakt beschermingsmechanismen voor de minderheidsaandeelhouder essentieel.
Les 2: Een mondeling akkoord is juridisch niets waard
In dezelfde zaak speelde nog een ander probleem. De ontslagen bestuurder stelde dat het ontslag tijdelijk was bedoeld — een praktische maatregel om de winterperiode door te komen en een uitkering aan te vragen — en dat er mondeling afspraken waren gemaakt dat dit géén bad leaver-situatie zou opleveren. De rechter ging hier niet in mee, omdat het tijdelijke karakter nergens uit het ontslagbesluit bleek. Bovendien had zij het besluit zelf opgesteld, wat de rechter extra zwaar woog.
Dat is een uiterst hoge lat: mondeling afspraken, e-mailcorrespondentie die over een “splitsing” spreekt en een subjectieve beleving van de situatie zijn onvoldoende als het ontslagbesluit zelf helder en ongenuanceerd is opgesteld.
Praktische tips bij schriftelijke vastlegging:
- Leg elke afwijking van de aandeelhoudersovereenkomst schriftelijk vast, bij voorkeur in een side-letter of aanvullende overeenkomst met handtekeningen van alle partijen.
- Stel als bestuurder of minderheidsaandeelhouder nooit een ontslagbesluit op zonder daarin expliciet alle voorbehouden en afspraken te vermelden; controleer elk document voor ondertekening op de contractuele gevolgen.
- Controleer altijd vóór instemming met een vennootschapsrechtelijk besluit wat de verbintenisrechtelijke gevolgen zijn in de aandeelhoudersovereenkomst. Een “vriendelijk” ontslag kan u uw volledige aandelenbezit kosten.
Les 3: Wangedrag als bestuurder kan leiden tot overdracht tegen nominale waarde
In een uitspraak van Rechtbank Noord-Holland van maart 2026 speelde een zaak waarbij een bestuurder én registeraccountant haar medeaandeelhouders structureel had benadeeld. Ze ontving jarenlang aanzienlijk meer managementfees dan haar medeaandeelhouders, zonder enige schriftelijke grondslag. Daarnaast verstrekte de vennootschap een renteloze lening aan haar ter grootte van circa 40% van de totale balanswaarde, zonder schriftelijke vastlegging of toestemming van de andere aandeelhouders. Ten slotte verlengde zij eigenmachtig een huurovereenkomst tussen de BV (als huurder) en zichzelf privé (als verhuurder) met vijf jaar, waardoor de BV voor meer dan EUR 200.000 extra verplichtingen aanging.
De rechtbank oordeelde dat dit een zogenaamde “material breach” (ofwel: een wezenlijke schending) opleverde van de aandeelhoudersovereenkomst. Gevolg: zij moest haar aandelen overdragen aan haar medeaandeelhouders voor de nominale waarde, een fractie van de werkelijke marktwaarde.
Praktische tips bij waardering van aandelen en bad leaver-sancties:
- Definieer in de aandeelhoudersovereenkomst concreet wat een “material breach” is en koppel aan de ernst van de schending een gedifferentieerde prijs (een staffel), zodat de sanctie in verhouding staat tot het vergrijp. Een overdracht tegen nominale waarde voor licht wangedrag is disproportioneel; voor ernstig wangedrag kan het standhouden.
- Leg als medeaandeelhouder alle financiële afspraken schriftelijk vast: managementfees, leningen, huurcontracten en andere transacties tussen een aandeelhouder en de BV moeten altijd worden goedgekeurd door de overige aandeelhouders en schriftelijk worden vastgelegd.
- Weet dat een rechter een bad leaver-prijs kan toetsen aan de “redelijkheid en billijkheid”: een te zware sanctie kan worden gematigd, maar alleen als de getroffen aandeelhouder dat zelf bij de rechter vraagt. Dit is iets dat nu vaak vergeten wordt.
Les 4: Belangenconflicten zijn een tijdbom onder de samenwerking
Beide zaken laten zien dat belangenconflicten tussen aandeelhouders-bestuurders de voornaamste bron van escalatie zijn. Een bestuurder die ook aandeelhouder is, kan besluiten nemen die zijn eigen belang dienen ten koste van de BV en de medeaandeelhouders. De wet (artikel 2:239 BW) verbiedt een bestuurder bij tegenstrijdig belang om deel te nemen aan de besluitvorming, maar in de praktijk wordt dit te weinig bewaakt.
Praktische tips bij belangenconflicten en governance:
- Neem in de aandeelhoudersovereenkomst een procedure op voor de vaststelling en melding van tegenstrijdige belangen: wie oordeelt hierover, hoe wordt dit genotuleerd en welke besluiten vereisen unanimiteit of goedkeuring van een derde?
- Stel een goedkeuringslijst in (“reserved matters”): bepaal welke besluiten — zoals het aangaan van leningen, het aanpassen van managementfees of het verlengen van huurcontracten — de expliciete schriftelijke instemming vereisen van alle aandeelhouders.
- Voer jaarlijks een governance-review: bespreek met uw medeaandeelhouders de gang van zaken en leg ook kleine afwijkingen van bestaande afspraken vast.
Les 5: Escalatieroutes zijn essentieel, maar ontbreken vaak
In beide zaken was er geen effectieve escalatiestructuur: problemen die eerder gesignaleerd hadden kunnen worden, liepen uit op een rechtbankprocedure. Aandeelhoudersgeschillen die via de rechter worden beslecht kosten doorgaans jaren en tienduizenden euro’s aan proceskosten, terwijl de relatie ondertussen onherstelbaar beschadigd raakt.
Praktische tips bij geschillen en escalatie:
- Neem een verplichte mediationstap op in de aandeelhoudersovereenkomst, voordat partijen naar de rechter mogen stappen. Dit voorkomt dat een de-escaleerbaar conflict direct een juridisch gevecht wordt.
- Regel een “deadlock”-procedure: wat gebeurt er als aandeelhouders er onderling niet uitkomen? Denk aan een Texas-shootout-clausule (waarbij de ene partij een bod uitbrengt dat de andere partij kan accepteren of omdraaien) of een verplichte exit-procedure via een onafhankelijke waardering.
- Benoem een onafhankelijke voorzitter of commissaris voor de gevallen dat de verhoudingen tussen aandeelhouders-bestuurders te nauw zijn om objectief te beslissen.
Conclusie: drie concrete takeaways
- Koppel ontslag niet automatisch aan bad leaver. Zorg dat in uw aandeelhoudersovereenkomst helder staat in welke gevallen ontslag als bestuurder wél en niét leidt tot de bad leaver-status. Een meerderheid die onbeperkt een bad leaver-situatie kan forceren is een onaanvaardbaar risico voor elke minderheidsaandeelhouder.
- Differentieer de sanctie en leg alles schriftelijk vast. Een bad leaver-bepaling die altijd leidt tot overdracht tegen nominale waarde is kwetsbaar bij rechterlijke toetsing én onrechtvaardig bij lichte overtredingen. Verbind de ernst van de schending aan de hoogte van de afslag en leg iedere afwijking van de bestaande afspraken schriftelijk vast, hoe informeel de situatie ook lijkt.
- Bouw escalatiestructuren in voordat u ze nodig heeft. Een aandeelhoudersovereenkomst zonder geschillenregeling, mediation stap of deadlock-procedure dwingt partijen bij het eerste conflict al richting de rechter. Dat is duur, traag en destructief voor de onderneming. De kernboodschap blijft simpel: regel het goed vóórdat de verhoudingen verslechteren, want daarna is het te laat.
Kom naar onze ontbijtsessie op 3 december 2026
Wilt u weten hoe u uw aandeelhoudersovereenkomst zo inricht dat aandeelhoudersgeschillen worden voorkomen in plaats van uitgevochten? Op donderdag 3 december 2026 organiseert The Legal Company een kosteloze ontbijtsessie over precies dit thema, meld u hier aan (nog maar beperkte plekken beschikbaar): aandeelhoudersgeschillen en het voorkomen van escalaties.
Neem gerust contact met ons op om u aan te melden of voor meer informatie. Wij, de ondernemingsjuristen van The Legal Company, ondersteunen u hier graag bij.
Blog van onze ondernemingsjurist mr. Hella Vercammen.