29 juni 2023

Garanties in een koopovereenkomst, een “garantie” op succes?

Stelt u zich eens voor: u werkt al jaren met dezelfde zelfstandige. Hij stuurt facturen, factureert btw en heeft een eigen kvk-nummer. Toch krijgt u in 2026 ineens vragen van de Belastingdienst over de aard van uw samenwerking. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Inleiding

Onlangs deed zich een zaak voor bij de rechtbank Amsterdam waarin de verkoper van de aandelen (hierna “Verkoper”) van haar onderneming IMAKA, en de koper van die aandelen (hierna: VPG) tegenover elkaar stonden. Aanleiding was gelegen in de afspraken die in de koopovereenkomst van de aandelen waren gemaakt over de gegoedheid van de verkochte onderneming middels de aandelentransactie.

Casus

VPG vorderde van de Verkoper dat de door de woningcoöperatie jegens IMAKA aangezegde schade wegens de gebrekkig installatie door de IMAKA, diende te worden vergoed door de Verkoper van de aandelen. De grondslag van deze vordering was volgens VPG dat Verkoper de garanties uit de koopovereenkomst zou hebben geschonden. Zo was in artikel 6.3 van de koopovereenkomst opgenomen dat IMAKA altijd naar beste weten aan haar materiële verplichtingen uit hoofde van gesloten overeenkomsten had voldaan.

De woningbouwcoöperatie, had ná de overname door VPG, echter pas verzocht aan IMAKA deze schade te herstellen en de gebrekkigheid te repareren. Dat vond VPG natuurlijk niet leuk omdat dit de winstgevendheid van IMAKA behoorlijk zou aantasten, een flinke onverwachte kostenpost.

De rechtbank oordeelde dat dit beroep op deze garantie niet opging.
Ten eerste omdat het niet ging om een formele aansprakelijkheidstelling jegens IMAKA door die woningcorporatie. IMAKA had ondertussen onverplicht die reparaties en aanpassingen uitgevoerd.

Ten tweede was in de koopovereenkomst opgenomen dat de Verkoper toestemming moet geven indien er eventueel aansprakelijkheid zou worden erkend. Dat was ook niet gebeurd.

Ook vorderde VPG een bedrag van € 96.555,- vanwege het verlies dat IMAKA over 2018 had geleden. VPG  was van mening dat deze garantie was geschonden omdat verkoper haar wijs zou hebben gemaakt dat de verwachte winst over 2018 tussen de € 50.000 en € 297.000 zou liggen. Een beroep op deze garantie werd door de rechtbank ook verworpen omdat Verkoper in het kader van het door VPG verrichte Due Dilligence onderzoek voorafgaand aan de koop, alle relevante financiële gegevens naar behoren had overlegd. Hieruit bleek al dat de tussentijdse cijfers van IMAKA reeds tegenvielen.

De les die we hier uit kunnen trekken?

Uit de bovenstaande uitspraak blijkt dat garanties belangrijk zijn maar ook wel dan moeten leiden tot instructies aan de onderneming zelf. Hier had koper ná de overname natuurlijk IMAKA moeten instrueren dat zij niet zo maar bij ingediende schades, dat zo maar moet erkennen en vervolgens voor haar rekening moet gaan nemen. Als nieuwe directie moet je daar dus instructies op geven!

Garanties zijn geen algemene garantie op alles wat tegenzit na de overname

En als verkoper kan je niet verwachten dat afgegeven garanties een volledige vrijwaring opleveren voor alles wat ná de overname datum tegenzit of tegenvalt, zeker niet als dat in jouw eigen macht als Koper heeft gelegen om die schade te beperken. Het risico van de gekochte onderneming gaat nou eenmaal over vanaf de gekozen effectieve datum van de aandelen.

Onderzoeksplicht en mededelingsplicht

Sowieso is het belangrijk dat voordat je de aandelen koopt van een B.V. waarin een onderneming wordt gedreven, je als koper onderzoek doet naar hetgeen je koopt en of dat conform je verwachting is. Dat gebeurt middels een zogenaamd Due Diligence onderzoek. Vervolgens vraag je contractuele garanties op zaken waarover je nog onvoldoende over te weten bent gekomen en die redelijkerwijs niet te onderzoeken vallen. De verkoper heeft aan de andere kant ook een mededelingsplicht over bepaalde feiten, eigenschappen en risico’s van die onderneming waarvan zij wist of had kunnen weten dat dit afbreuk kan doen aan de waarde van de gekochte onderneming. Bij schending van die garanties en mededelingsplicht kan de koper van de aandelen haar schade aan de onderneming, verhalen op de verkoper en zorgen dat je in feite niet te veel hebt betaald voor die onderneming. Maar dan moet je wel hele duidelijke afspraken hebben gemaakt over die garanties en je moet ook zelf de juiste vragen hebben gesteld in het kader van je eigen onderzoeksplicht.

Zorg daarom dan ook altijd dat u de ondernemingsjuristen van The Legal Company raadpleegt indien u voornemens bent een bedrijf over te nemen. Wij staan u graag bij met het opstellen van een koopovereenkomst/activa transactie akte of voorbereidende handelingen zoals een Due Dilligence onderzoek of een intentieverklaring. Neem direct contact op via info@thelegalcompany.nl of bel naar 020 345 0152.

De afgelopen jaren stonden in het teken van de Wet VBAR, het wetsvoorstel dat een einde moest maken aan onduidelijkheid over de zzp’er. Het kabinet heeft delen van dat voorstel inmiddels geschrapt. Op het eerste gezicht is dat goed nieuws: minder regels, minder administratieve last. Maar in de praktijk blijven dezelfde toetsen overeind.

“De inhoud van de samenwerking is leidend, niet wat er op papier staat.”

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. En recente uitspraken van de Hoge Raad bevestigen dat rechters strikt toetsen of er sprake is van ondergeschiktheid en gezagsverhouding.

Voor uw praktijk betekent dit drie dingen. Een: leg de samenwerking duidelijk vast, met aandacht voor de inhoud. Twee: voorkom dat een zzp’er feitelijk werkt als werknemer. Drie: wees voorbereid op een controle, en weet hoe u de relatie kunt herzien als dat moet.

Heeft u vragen over uw concrete situatie? Wij sparren dagelijks met opdrachtgevers over hun zzp-relaties. Vraag een offerte op of bekijk onze Legal Safe abonnementen.

mr. Hella Vercammen
mr. Puck de Jong
mr. Bente Brouwer
mr. Niels Terlouw

Verder lezen